Reflectie – zachte heelmeesters…

Zachte heelmeesters maken stinkende wonden, een spreekwoord dat voor mijzelf veel herinneringen oproept. Want in 2006 heb ik een zware burnout gehad en dat heeft best lang doorgewerkt in mijn ondernemerschap. 

Al sinds 1991 was ik aan het ondernemen, samen met mijn business partners. Veertien uur per dag werken en een vriendin op 750 kilometer afstand werd mij op een gegeven moment teveel. Ik was helemaal opgebrand en de combinatie met een spierziekte hielp ook niet bepaald. Toen heb ik een brief geschreven naar mijn partners om uit te leggen wat mij dwars zat. Na flink wat maanden en vele emotionele gesprekken met mijn business partners en collega’s ben ik na drie maanden weer aan de slag gegaan. Het heeft bij mij uiteindelijk nog zes jaar geduurd voordat ik er weer helemaal bovenop was.  Dit overigens met veel dank aan mijn vrouw (jawel, dezelfde vriendin in het buitenland), die mij helemaal zat was omdat ze mijn slappe gedrag niet meer accepteerde. Zij gaf me flinke figuurlijke schop onder de kont, het was hard nodig. 

Wat mijn burnout veroorzaakte was, zoals ik het zag, het gedrag van mijn partners dat ze geen begrip hadden voor mijn situatie. Ik was het zat, kon er niet meer tegen. Dit was voor mij de druppel die de burn out veroorzaakte. De gesprekken werkten helend, het was achteraf allemaal onbedoeld en gebaseerd op misverstanden. Lange winteravonden herinner ik me nog, waarin we alles uitspraken en nieuwe ideeën langzaam opborrelden. Als vrienden zijn we weer doorgegaan en hebben een fantastische organisatie neergezet met meer dan 100 man in de toptijd.

Wat ik pas later begreep is dat niet alles meer hetzelfde was na mijn burnout. Wat mijn partners als consequentie van mijn burnout deden was, waar ik later achter kwam, dat mij de hand boven het hoofd werd gehouden. Ik werd ontzien als het om reflectie ging. Wat gezegd moest worden werd niet altijd uitgesproken. Mijn gedrag werd wel geobserveerd maar niet besproken. De reden dat ze niet ingrepen is omdat ze bang waren dat ik weer in een burnout zou terugvallen, dus waren ze voorzichtig met wat ze zeiden. Dat leek ontzettend aardig en attent op dat moment maar in retro perspectief hadden ze dit beter niet kunnen doen. Want als leider heb ik langzaam onderkend dat het beter is om iemand direct aan te spreken op zijn of haar gedrag met als uitgangspunt dat er van wordt geleerd. 

Deze ervaring heb ik uiteraard opgedaan door een leermoment. Want mijn businesspartners zijn eerder uit de organisatie gestapt, door leeftijd of gezondheidsredenen. Een korte periode nadat de laatste partner was gestopt had hij mij uitgenodigd voor een kop koffie. Onbevangen ben ik op zijn verzoek ingegaan. Onderweg naar zijn huis had ik een gezellige keuvel in mijn hoofd. Lekker praten over vroeger. Nou het gesprek werd iets anders dan ik me had voorgesteld. 

Het gesprek begon goed, totdat er een vel papier op tafel kwam met een waslijst. Het bleek een opsomming te zijn van mijn gedrag en uitspraken over de afgelopen acht jaar! Natuurlijk was ik enorm verbaasd en zag ik ‘m niet aankomen. Leermoment, zullen we maar zeggen. Ik heb hem uit laten spreken en vooral goed geluisterd zonder emotioneel te worden of in de verdediging te gaan. Het was een bijzondere en ingewikkelde ervaring, dat wel. 

Feedback geven werkt

Het zat hem blijkbaar allemaal dwars. Hij had in de jaren dat we samenwerkten die lijst bijgehouden en had het allemaal bewaard omdat hij mij niet durfde aan te spreken destijds. Had hij het maar gedaan, ik schaamde me rot! Want per saldo had hij gewoon gelijk. Niet alles is mij bijgebleven en heb ik de lijst ook niet meer. Maar het was wel heel heftig alles bij elkaar. Het gesprek vergeet ik nooit meer. Vervelend dat mijn collega hier zo lang meer rond is blijven lopen. Ik heb er heel veel van geleerd en geef de boodschap nu ook verder in mijn gesprekken met ondernemers en in mijn lessen. 

De boodschap is?

Blijf niet zitten met dat wat je dwars zit. Bewaar het niet, hoop het niet op, ook al ben je bang de ander pijn te doen. Als je dat te laat doet komt er een emotionele uitbarsting die veel moeilijker te herstellen is, dan als je het direct zou melden. Wel mag je de boodschap subtiel en diplomatisch brengen. Denk er eerst goed over na of bespreek het met een vertrouwenspersoon of mentor. Als iemand jou aanspreekt: blijf luisteren, wordt niet agressief of ga niet in de verdediging. Bedank de persoon voor de eerlijkheid en vraag tijd om er over na te denken, als dat nodig is, en kom er dan echt op terug. 

Dit verhaal was nooit tot stand gekomen zonder de wijze levensles die ik van mijn business partner heb moeten leren. Alle dank gaat dan ook naar hem, voor deze belangrijke les!

360 reflectie

Het zal je daarom ook niet verbazen dat een van de belangrijkste onderdelen van Empathisch leiderschap is om goed te leren reflecteren. Leren fouten te maken en op tijd te corrigeren. Om te voorkomen dat jij pas achteraf als het eigenlijk te laat is reflecteert stel ik in mijn Masterclasses Empathisch Leiderschap voor om actief aan zelfreflectie te doen. 

Voorbereiding van de Masterclass Leiderschap is dan ook om je teamleden, collega’s of managers gewoon te vragen wat ze vinden van jouw gedrag. Luister en leer, oordeel niet. Doe er iets mee, het zal zeer gewaardeerd worden. 

Leiderschap is te leren, leren van je fouten maakt je een betere leider.  Een succesvolle organisatie opbouwen doe je niet in je eentje, waardeer de mensen door feedback te gebruiken als versterkend element voor je eigen leiderschap. Dit, en andere grondbeginselen van het toepassen van Empathisch Leiderschap, leer je in mijn gratis webinar

Verandering begint met een enkele webinar

We spammen niet! Lees meer in ons privacybeleid

Chat met mij